آستان وصال (جامع ترین سایت علمو مداحی کشور)

امام جعفر صادق (ع) :: الْحُسَيْنُ عَبْرَةُ كُلِّ مُؤْمِن‏؛

حضرت حسین عليه السّلام اشک چشم وسبب گریه وحزن هر مومن است.

کامل الزیارات ص 108

امروز : سه شنبه, 23 مرداد 1397 - ۲ دی الحجه ۱٤۳۹
خانه :: مقتل


خطبۀ تاریخی حضرت زینب سلام الله علیها در شهر کوفه

درباره : حضرت زینب علیها سلام
منبع : پژوهشی نو در بازشناسی مقتل سیدالشهدا ( مستند به کتب دسته اول تاریخی)

وقتی کاروان اسرای اهل بیت را وارد شهر کوفه کردند حضرت زينب(سلام الله علیها) خطاب به مردم فرمودند: اسْكُتُوا! ساكت شويد! در روايات آمده است: فَارْتَدَّتِ الْأَنْفَاسُ وَ سَكَنَتِ اْلْأَجْرَاس؛ با اين فرمان حضرت زينب(سلام الله علیها) چنان سكوتي بين مردم حكمفرما شد كه نفس‌ها در سينه حبس شد و حتّي زنگ شترها هم از حركت ايستاد!  حضرت زينب(سلام الله علیها)بعد از حمد خدا و صلوات بر پيغمبرr فرمودند: يَا أَهْلَ الْكُوفَةِ ! يَا أَهْلَ الْخَتْلِ وَ الْغَدْرِ! أَ تَبْكُونَ فَلاَ رَقَأَتِ الدَّمْعَةُ وَ لاَ هَدَأَتِ الرَّنَّةُ ! إِنَّمَا مَثَلُكُمْ كَمَثَلِ الَّتِي« نَقَضَتْ غَزْلَها مِنْ بَعْدِ قُوَّةٍ أَنْكاثاً تَتَّخِذُونَ أَيْمانَكُمْ دَخَلاً بَيْنَكُمْ[1]» أَلَا وَ هَلْ فِيكُمْ إِلَّا الصَّلَفُ وَ النَّطَفُ وَ الصَّدْرُ الشَّنَفُ وَ مَلَقُ الْإِمَاءِ وَ غَمْزُ الْأَعْدَاءِ أَوْ كَمَرْعًى عَلَى دِمْنَةٍ أَوْ كَفِضَّةٍ عَلَى مَلْحُودَةٍ أَلَا سَاءَ مَا قَدَّمَتْ لَكُمْ أَنْفُسُكُمْ أَنْ سَخِطَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ وَ فِي الْعَذَابِ أَنْتُمْ خَالِدُونَ.


 أَتَبْكُونَ وَ تَنْتَحِبُونَ إِي وَ اللَّهِ ! فَابْكُوا كَثِيراً وَ اضْحَكُوا قَلِيلًا ! فَلَقَدْ ذَهَبْتُمْ بِعَارِهَا وَ شَنَارِهَا وَ لَنْ تَرْحَضُوهَا بِغَسْلٍ بَعْدَهَا أَبَداً وَ أَنَّى تَرْحَضُونَ قَتْلَ سَلِيلِ خَاتَمِ النُّبُوَّةِ وَ مَعْدِنِ الرِّسَالَةِ وَ سَيِّدِ شَبَابِ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَ مَلَاذِ خِيَرَتِكُمْ وَ مَفْزَعِ نَازِلَتِكُمْ وَ مَنَارِ حُجَّتِكُمْ وَ مَدَرَةِ سُنَّتِكُمْ [2]أَلَا سَاءَ مَا تَزِرُونَ وَ بُعْداً لَكُمْ وَ سُحْقاً فَلَقَدْ خَابَ السَّعْيُ وَ تَبَّتِ الْأَيْدِي وَ خَسِرَتِ الصَّفْقَةُ وَ بُؤْتُمْ      « بِغَضَبٍ مِنَ اللَّهِ[3]» وَ ضُرِبَتْ عَلَيْكُمُ الذِّلَّةُ وَ الْمَسْكَنَةُ!

وَيْلَكُمْ يَا أَهْلَ الْكُوفَةِ ! أَ تَدْرُونَ أَيَّ كَبِدٍ لِرَسُولِ اللَّهِ فَرَيْتُمْ وَ أَيَّ كَرِيمَةٍ لَهُ أَبْرَزْتُمْ وَ أَيَّ دَمٍ لَهُ سَفَكْتُمْ وَ أَيَّ حُرْمَةٍ لَهُ انْتَهَكْتُمْ ! وَ لَقَدْ جِئْتُمْ بِهَا صَلْعَاءَ عَنْقَاءَ سَوْآءَ فَقْمَاءَ وَ فِي بَعْضِهَا خَرْقَاءَ شَوْهَاءَ كَطِلَاعِ الْأَرْضِ أَوْ مِلْ‏ءِ السَّمَاءِ أَ فَعَجِبْتُمْ أَنْ مَطَرَتِ السَّمَاءُ دَماً؛« وَ لَعَذابُ الْآخِرَةِ أَخْزى‏[4] » وَ أَنْتُمْ لَا تُنْصَرُونَ فَلَا يَسْتَخِفَّنَّكُمُ الْمَهْلُ فَإِنَّهُ لَا يَحْفِزُهُ الْبِدَارُ وَ لاَ يُخَافُ فَوْتُ الثَّارِ   « وَ إِنَّ رَبَّكُمْ لَبِالْمِرْصادِ.[5] »

 اي اهل كوفه (مردم کوفه)! اي گروه مكاره و بي‌وفـا ! آيا براي ما مي‌گرييد؛ اشكتان خشك نشود و ناله‌هايتان تمام نگردد!  اين كار شما مانند آن زني است كه نخ‌هاي تابيده را بعد از پيچ دادن از هم باز مي‌كرد. سوگند‌های شما، مکر و فریب و دستاویز فسادتان است. شما جُز سخن بيهوده و سينه‌هايي پر از كينه و ظاهري متملّق و دشمناني سخن‌چين، چه ويژگي‌هاي ديگري داريد! شما مثل سبزه جوانه زده در ميان زباله‌ها يا مانند نقره (كچ) تزیين شده بر قبور هستيد. (ظاهر زيباست امّا داخل قبر گنديده است.) آگاه باشيد كه بد تـوشه‌اي براي آخرتتـان فرستاده‌ايد، كه غضب الهي شامل حالتان شده و در عذاب او جاودان خواهيد ماند!

 آيا گريه مي‌كنيد و نوحه سر مي‌دهيد؟ آري! به خدا قسم بايدكه بسيارگريه كنيد و كمتر بخنديد، زيرا ننگي گريبان‌گيرتان شده است كه از آن رهايي نداريد. چگونه می‌خواهيد خون پسر خاتم انبيا و معدن رسالت، آقای جوانان اهل بهشت و پناه نيكان و مناره حجّت و محور قوانين‌ را پاك كنيد؟ آگاه باشيد كه بد جرمي به دوش گرفتيد! از رحمت خدا دور باشيد و مرگ بر شما باد كه سعي بيهوده كرديد و دستتان بريده باد! معامله زيان‌باري كرديد! به غضب الهي دچار شديد و ذلّت و بيچارگي بر پيشاني شما ثبت شد!

 واي بر شما اي اهل كوفه! آيا مي‌دانيد كه جگر رسول‌الله r را پاره پاره كرديد و چه پرده‌اي از او دريديد! آيـا مي‌دانيد كه چه خـوني از او ريختيد و چه حـرمتي از او هتك كرديد!  اين جنايت شما آن چنان شرم‌آور و سخت است كه زمين را گرفته و آسمان گنجايش آن را ندارد! آيا تعجب مي‌كنيد كه از آسمان خون ببارد! همانا عذاب آخرت ننگين‌تر است، در حالي كه كسي به فرياد شما نمي‌رسد. از اين مهلت باقي مانده استفاده نكنيد، زيرا خدا براي عذاب شما به شتاب نمي‌افتد و خدا انتقام خود را خواهد گرفت كه همانا پروردگارتان در كمين‌گاه است.

وقتی خطبه به اینجا رسید، امـام سجّـاد u رو کردند به حضرت زینب(سلام الله علیها) و فرمودند: وَ أَنْتِ بِحَمْدِ اللَّهِ عَالِمَةٌ غَيْرُ مُعَلَّمَةٍ فَهِمَةٌ غَيْرُ مُفَهَّمَة[6]؛ عمّه جان تو بحمدالله عالمی هستی که معلّم ندیدی و نیاموخته، دانا و فهیم هستی.[7]

 

[1]. سوره نحل ، آیه 92 .

[2] . در مُثیرُالأحْزان تا اینجای خطبه بعضی از جملات نیامده و از این به بعد خطبه نیز  این‌گونه آمده : أَلَا سَاءَ مَا تَزِرُونَ إِي وَ اللَّهِ! فَابْكُوا كَثِيراً وَ اضْحَكُوا قَلِيلًا فَلَقَدْ ذَهَبْتُمْ بِعَارِهَا وَ بُؤْتُمْ بِشَنَارِهَا فَلَنْ تَرْحَضُوهَا بغل [بِغَسْلٍ وَ أَنَّى تَرْحَضُونَ قَتْلَ مَنْ كَانَ سَلِيلَ خَاتَمِ النُّبُوَّةِ وَ مَعْدِنَ الرِّسَالَةِ وَ مَدَرَةَ حُجَّتِكُمْ وَ مَنَارَ مَحَجَّتِكُمْ وَ سَيِّدَ شَبَابِ أَهْلِ الْجَنَّةِ! يَا أَهْلَ الْكُوفَةِ ! أَلَا سَاءَ مَا قَدَّمَتْ لَكُمْ أَنْفُسُكُمْ أَنْ سَخِطَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ وَ فِي الْعَذَابِ أَنْتُمْ خَالِدُونَ أَ تَدْرُونَ أَيَّ كَبِدٍ لِرَسُولِ اللَّهِ فَرَيْتُمْ وَ أَيَّ دَمٍ سَفَكْتُمْ وَ أَيَّ كَرِيمَةٍ أَبْرَزْتُمْ لَقَدْ جِئْتُمْ بِهَا شَوْهَاءَ خَرْقَاءَ ! فَلَا يَسْتَخِفَّنَّكُمُ الْمَهَلُ فَإِنَّهُ لَا تَخْفِرُهُ الْبَدْرَةُ وَ لَا يُخَافُ فَوْتُ الثَّار!

[3] . سوره بقره، آیه 61 .

[4] . سوره فصلت، آیه 16.

[5]  . سوره فجر، آیه 14.

[6] . سخن امام سجاد در أمالی مفید، مَقْتَل خوارزمی، تَسْلِیَةُ الْمُجالِسْ، لهوف، مُثیرُالأحْزان و ناسخ التّواریخ نیامده است.

[7]. الفتوح 5/121؛ أمالی مفید 38/367؛ اللهوف130؛ مناقب آل ابیطالب 4/116؛ الاحتجاج 2/108؛ مَقْتَل خوارزمی 2/46؛ مُثیرُالأحْزان 209؛ تَسْلِیَةُ الْمُجالِسْ 2/353؛ جلاءالعیون 593؛ بحارالأنوار45/ 109و 164؛ منتهی الآمال 485؛ قمقام 516؛   نفس المهموم 353؛ مقتل امام حسین 223؛ مقتل مقرّم 299؛ ناسخ التّواریخ 526؛ مهیج الأحزان 609 ؛ مقتل جامع 2/43. توضیحات: این خطبه در الفتوح، الاحتجاج، مناقب آل ابیطالب، تَسْلِیَةُ الْمُجالِسْ، مقتل جامع، مقتل مقرّم، و قمقام کمی متفاوت در بعضی از جمله بندی‌ها آمده است.