کاربری جاری : مهمان خوش آمدید
 
خانه :: مناسبت ها

مناسبتها، وقایع و اعمال ماه ربیع الأول

تاریخ مناسبت : شنبه, -1171 فروردين 6 :: ۲۲ شوال ۱٤٤۰

الف) وقایع و مناسبت های ماه ربیع الأول:

اول ربیع الأول:

ــ هجرت پیامبر صَلَّیَ‌الله‌عَلَیهِ‌وَآلِهِ از مکّه به غار ثور و خوابیدن حضرت علیعلیه‌السلام به جای ایشان  (شیخ عباس قمی فیض العلام  ص261، مرحوم خراسانی منتخب التواریخ ص 31)

ــ تجمع مردم مدینه به سرکردگی ابوبکر و عمر در محلی بنام سقیفه بنی ساعده  برای تعیین جانشین یامبر و غصب حقّ علیعلیه‌السلام بر خلاف دستور پیامبر در حالیکه هنوز بدن مطهر یامبر دفن نشده بود ( علامه مجلسی جلاءالعیون ص 118،مرحوم خراسانی منتخب التواریخ ص 109)

ــ دفن بدن مطهّر پیامبرصَلَّیَ‌الله‌عَلَیهِ‌وَآلِهِ ( علامه مجلسی جلاءالعیون ص 113، تقویم شیعه ص 71) بنا بر روایات معتبر بدن مطهر پیامبر را سه روز نگه داشتن و مسلمانان گروه گروه می امدند ضمن وداع با پیامبر بر بدن مطرشان نماز میخواندند. به روایتی در28 صفر بوده است (شیخ عباس قمی فیض العلام  ص256 ، شیخ عباس قمی منتهی الآمال ص 131)


ــ اوّلین هجوم و جسارت اهل سقیفه به خانۀ حضرت علیعلیه‌السلام به سرکردگی و تحریک عمر و برای گرفتن بیعت اجباری از حضرت علی علیه‌السلام ( علامه مجلسی جلاءالعیون ص 213، تقویم شیعه ص 74)

ــ مسمومیّت امام عسکریعلیه‌السلام توسط معتمد عباسی که منجر به شهادت حضرت گردید( شیخ مفید الارشاد ج2 ص 321 شیخ عباس قمی فیض العلام  ص256 )

سوم ربیع الأول:

ــ ادامه هجرت پیامبرصَلَّیَ‌الله‌عَلَیهِ‌وَآلِهِ از مکّه به مدینه؛ از غار ثور به مدینه (شیخ عباس قمی فیض العلام  ص265، مرحوم خراسانی منتخب التواریخ ص 31)

ــ تخریب کعبه توسط یزید لعنه الله علیه در سال 64 هـجری قمری در پی جنگ با زبیریان ( شیخ عباس قمی فیض العلام  ص263، شیخ عباس قمی نفس المهموم ص 535 مرحوم خراسانی منتخب التواریخ ص 328)

پنجم ربیع الأول:

ــ وفات حضرت سکینه دختر امام حسینعلیه‌السلام درسال 117 هـجری قمری (شیخ عباس قمی فیض العلام  ص266، شیخ عباس قمی نفس المهموم ص 503، مرحوم خراسانی منتخب التواریخ ص 418) به روایتی هم در 15 این ماه بوده است (شیخ عباس قمی نفس المهموم ص 503)

ــ  شهادت امام حسن علیه‌السلام در سال49 یا50 هـجری قمری به روایتی در شهر مدینه و توسط جعده با دستور معاویه  ( محدث اربلی کَشف الغُمّه ج2 ص162 )

هفتم ربیع الأول:

ــ دوّمین  جسارت و هجوم اهل سقیفه  به خانۀ حضرت علیعلیه‌السلام  (علامه مجلسی بحارالأنوار ج28 ص 321)  ( متأسّفانه در مورد تعیین روزسوّمین هجوم ؛که حضرت زهرا سلام الله علیها نیز مجروح شد، در کتب تاریخی چیزی نیافتیم )

هشتم ربیع الأول:

ــ شهادت امام عسکریعلیه‌السلام در سال 260 هـجری قمری توسط معتمد عباسی به روایت مشهور وآغاز ولایت امام زمان (عج) ( شیخ مفید الارشاد ج2 ص 297 ؛ محدث اربلی کَشف الغُمّه ج2 ص308 ؛ علامه مجلسی جلاءالعیون ص765)

نهم ربیع الأول:

ــ مرگ عمر، خلیفه دوّم به گزارش ضعیف توسط ابو لؤلؤ در سال 23هـجری قمری تقویم شیعه ص 78) البته به روایت معتبر در آخر ذی‌حجّه است و این تاریخ در منابع معتبر نیامده است (مرحوم خراسانی منتخب التواریخ ص 114)

ــ به درک واصل شدن عُمَرِبنِ سَعد، فرمانده سپاه ابن‌ زیاد درکربلا در سال 67 هـجری قمری توسط مختار تقویم شیعه ص 83 به نقل از زاد المعاد ص 344)

ــ آغاز امامت و ولایت حضرت مهدی (عج) و غیبت صغرای ایشان در سال260 هـجری قمری ( شیخ مفید الارشاد ج2 ص 475) ( عدّه‌ای غیبت صغرای حضرت را از آغاز تولد میدانند )

دهم ربیع الأول:

ــ ازدواج پیامبرصَلَّیَ‌الله‌عَلَیهِ‌وَآلِهِ با حضرت خدیجه سلام الله علیها 15سال قبل از هجرت پیامبر  (شیخ عباس قمی فیض العلام  ص272 ، مرحوم خراسانی منتخب التواریخ ص 25)

یازدهم ربیع الأول:

ــ ولادت امام رضا علیه‌السلام در سال 148 هـجری قمری در شهر مدینه به  روایتی (محدث اربلی کَشف الغُمّه ج3 ص129، علامه مجلسی بحارالأنوار ج49 ص 304؛ علامه مجلسی جلاءالعیون ص 727 )

دوازدهم ربیع الأول:

ــ  ولادت پیامبر صَلَّیَ‌الله‌عَلَیهِ‌وَآلِهِ به روایت اهل سنت ( ابو ریحان بیرونی آثارالباقیه ص 529؛ محدث اربلی کَشف الغُمّه ج1 ص17، علامه مجلسی جلاءالعیون ص 41، شیخ عباس قمی فیض العلام  ص274 )

ــ ورود پیامبر صَلَّیَ‌الله‌عَلَیهِ‌وَآلِهِ به محله قبا ، پیامبر به مدّت پنج روز در اینجا توقّف کرد و منتظر رسیدن حضرت علیعلیه‌السلام و حضرت زهرا سلام الله علیها شد و پس از رسیدن آن‌ها به سمت مدینه حرکت کرد( مرحوم خراسانی منتخب التواریخ ص 31) البته در صفحه 528 آثارالباقیه ورود پیامبر صَلَّیَ‌الله‌عَلَیهِ‌وَآلِهِ به شهر مدینه در نهم ربیع الاوّل ذکر شده است )

ــ آغاز واجب شدن نماز در سال اوّل هجرت (مرحوم خراسانی منتخب التواریخ ص 31)

ــ رحلت پیامبر اکرم صَلَّیَ‌الله‌عَلَیهِ‌وَآلِهِ در سال 11 هجرت به روایتی ( طبرسی اعلام الوری ص 5، شیخ عباس قمی منتهی الآمال ص 123؛ مرحوم خراسانی منتخب التواریخ ص 12)

ــ انقراض بنی امیّه و شروع حکومت ظالمانه عباسیان در سال 132 هـجری قمری (شیخ عباس قمی فیض العلام  ص276 ، مرحوم خراسانی منتخب التواریخ ص 405 و 443) به روایت شیخ کفعمی در ذی‌حجّه بوده (مرحوم خراسانی منتخب التواریخ ص 404)

سیزدهم ربیع الأول:

ــ رسیدن اهل بیت به نزدیکی شهر شام  ، به گزارش عماد الدین طبری اهل بیت را سه روز در این مکان نگه داشتند تا شهر شام را آذین بندی کنند ( عماد الدین طبری کامل بهائی ج2 ص 293؛ شیخ عباس قمی منتهی الآمال ص 503شیخ عباس قمی نفس المهموم ص 359؛ پژوهشی نو در بازشناسی مقتل سیدالشهدا ص 354)   

ــ جسارت عمر به حضرت زهراسلام الله علیها و گرفتن قباله فدک از او ( با توجّه به اینکه در تاریخ خطبه حضرت زهرا سلام الله علیها در مسجد  که منجر به  نامه ابوبکر در باز گرداندن فدک به ایشان شد، 15 روز  بعد از رحلت پیامبر صَلَّیَ‌الله‌عَلَیهِ‌وَآلِهِ  عنوان شده است)

چهاردهم ربیع الأول:

ــ به درک واصل شدن یزید درسال 64هـجری قمری  (ابو ریحان بیرونی آثارالباقیه ص 530؛  شیخ عباس قمی فیض العلام  ص277، مرحوم خراسانی منتخب التواریخ ص 328)  به روایت شیخ کفعمی در سال 66 هـجری قمری بوده ( مرحوم خراسانی منتخب التواریخ ص 329)

ــ به درک واصل شدن موسی خلیفه عباسی (شیخ عباس قمی فیض العلام  ص276 ، تقویم شیعه ص 87)

ــ آغاز قیام مختار بر علیه قتله کربلا در سال 66 هـجری قمری ( ابن نما حلی؛ مُثیرُالأحْزان ص 404؛ شیخ عباس قمی نفس المهموم ص 554؛ مرحوم خراسانی منتخب التواریخ ص 333) به روایتی هم 16 ماه ربیع الثانی ذکرشده است (علامه مجلسی بحارالأنوار ج45 ص 333؛ علامه مجلسی جلاءالعیون ص 648)

شانزدهم ربیع الأول:

ــ ورود اهل بیت به شهر شام به روایت عماد الدین طبری ( لازم به ذکر است هیچ تاریخ دیگری برای ورود اهل بیت به شما در منابع تاریخی نیامده است و تنها کتابی که تصریح به ورود اهل بیت شده است کتاب کامل بهایی عماد الدین طبری از علمای قرن هفتم است که این نیز صحیح است) ( عماد الدین طبری کامل بهائی ج2 ص 293؛ شیخ عباس قمی منتهی الآمال ص 503شیخ عباس قمی نفس المهموم ص 359؛ پژوهشی نو در بازشناسی مقتل سیدالشهدا ص 354)  

ــ ورود اهل بیت در مجلس یزید و خطبه حضرت زینبسلام الله علیها در کاخ بیداد یزید که پایه‌های حکومت یزید را متزلزل ساخت ( عماد الدین طبری کامل بهائی ج2 ص 293؛ شیخ عباس قمی منتهی الآمال ص 503؛ شیخ عباس قمی نفس المهموم ص 359؛ پژوهشی نو در بازشناسی مقتل سیدالشهدا ص 354)    

هفدهم ربیع الأول:

ــ میلاد پیامبر صَلَّیَ‌الله‌عَلَیهِ‌وَآلِهِ در سال عام الفیل ( محدث اربلی کَشف الغُمّه ج1 ص17، طبرسی اعلام الوری ص 3،علامه مجلسی جلاءالعیون ص 41،)

ــ ولادت امام صادق علیه‌السلام رئیس مذهب جعفری به روایت مشهور در سال 83 هـجری قمری در شهر مدینه (طبرسی اعلام الوری ص 376، علامه مجلسی جلاءالعیون ص 693، شیخ عباس قمی فیض العلام  ص283 )

ــ ورود پیامبر اکرم صَلَّیَ‌الله‌عَلَیهِ‌وَآلِهِ به شهر مدینه در پی هجرت ایشان از مکه و انتخاب این شهر به عنوان مرکز اسلام ( مرحوم خراسانی منتخب التواریخ ص 36)

ــ خطبه تاریخی امام سجّادعلیه‌السلام و رسوایی یزید در مسجد جامع شهر شام ( سید بن طاوس اللهوف ص 164، شیخ عباس قمی منتهی الآمال ص 513؛ شیخ عباس قمی نفس المهموم ص 420؛ پژوهشی نو در بازشناسی مقتل سیدالشهدا ص 379)   

همچنین بنا به نقل سیدن طاوس در صفحۀ 601 اقبال الأعمال یکسال قبل از هجرت رسول خداصَلَّیَ‌الله‌عَلَیهِ‌وَآلِهِ در شب هفدهم پیامبر از مکه به معراج رفتند.

نوزدهم ربیع الأول:

ــ به درک واصل شدن معتصم عباسی قاتل امام جوادعلیه‌السلام در سال 227 هـجری قمری ( مرحوم خراسانی منتخب التواریخ ص 452)

بیست و یکم ربیع الأول:

ــ ایّام شهادت حضرت رقیّهسلام الله علیها باتوجه به ورود اهل بیت به شام در  16 ربیع الاوّل ( پژوهشی نو در بازشناسی مقتل سیدالشهدا ص 397 )   

بیست و سوم ربیع الأول:

ــ ورود حضرت معصومهسلام الله علیها به شهر قم  درسال 201 هـجری قمری؛ با توجه به اینکه در منابع معتبر مدت اقامت حضرت را در شهر قم 17 روز عنوان کرده و وفات ایشان در 10 ربیع الثانی ثبت شده است نتیجتاً 23 ربیع الاول ورود ایشان به شهر قم می باشد تقویم شیعه ص 94)

بیست و پنجم ربیع الأول:

ــ صلح امام مجتبیعلیه‌السلام که به علت خیانت فرماندهان سپاه امام در سال 41 هـجری قمری  بر امام تحمیل شد ( مرحوم خراسانی منتخب التواریخ ص 165)  به روایتی در 26 این ماه است ( شیخ عباس قمی فیض العلام  ص287 )

سی ام ربیع الأول:

ــ ولادت امام حسین علیه‌السلام درسال 4 هـجری قمری در شهر مدینه به روایتی (طبرسی اعلام الوری ص 308، علامه مجلسی جلاءالعیون ص 432،شیخ عباس قمی فیض العلام  ص288 )

 

***************************************

ب 1) اعمال مشترک هر ماه:

اعمال مشترک هر ماه چند چیز است که در تمامی ماه های قمری مشترک بوده و به شرح زیر می باشد:

اوّل: خواندن دعاهاى نقل شده در وقت ديدن هلال، كه بهترين آنها دعاى چهل و سوّم صحيفه كامله است، و به شرح زیر می باشد:

اَيُّهَا الْخَلْقُ الْمُطيعُ، الدّآئِبُ السَّريعُ، الْمُتَرَدِّدُ فى مَنازِلِ التَّقْديرِ، الْمُتَصَرِّفُ فى فَلَكِ التَّدْبيرِ، امَنْتُ بِمَنْ نَوَّرَ بِكَ الظُّلَمَ، وَ اَوْضَحَ بِكَ الْبُهَمَ، وَ جَعَلَكَ ايَةً مِنْ اياتِ مُلْكِهِ، وَ عَلامَةً مِنْ عَلاماتِ سُلْطانِهِ، وَامْتَهَنَكَ بِالزِّيادَةِ وَالنُّقْصانِ، وَ الطُّلُوعِ وَ الْاُفُولِ، وَ الْاِنارَةِ وَ الْكُسُوفِ، فى كُلِّ ذلِكَ َنْتَ لَهُ مُطيعٌ، وَ اِلى‏ اِرادَتِهِ سَريعٌ، سُبْحانَهُ ما اَعْجَبَ ما دَبَّرَ فى اَمْرِكَ، وَ اَلْطَفَ ماصَنَعَ فى شَاْنِكَ، جَعَلَكَ‏مِفْتاحَ  شَهْرٍ حادِثٍ لِأَمْرٍ حادِثٍ، فَاَسْئَلُ اللَّهَ رَبّى وَ رَبَّكَ، وَ خالِقى وَ خالِقَكَ، وَ مُقَدِّرى - وَ مُقَدِّرَكَ، وَ مُصَوِّرى وَ مُصَوِّرَكَ، اَنْ يُصَلِّىَ عَلى‏ مُحَمَّدٍ وَ الِهِ، وَ اَنْ يَجْعَلَكَ هِلالَ بَرَكَةٍ لاتَمْحَقُها الْاَيّامُ، وَ طَهارَةٍ لا تُدَنِّسُهَا الْاثامُ، هِلالَ اَمْنٍ مِنَ الْافاتِ، وَ سَلامَةٍ مِنَ السَّيِّئاتِ، هِلالَ سَعْدٍ لانَحْسَ فيهِ، وَ يُمْنٍ لا نَكَدَ مَعَهُ، وَ يُسْرٍ لا يُمازِجُهُ عُسْرٌ، وَ خَيْرٍ لا يَشُوبُهُ شَرٌّ، هِلالَ اَمْنٍ وَ ايمانٍ، وَ نِعْمَةٍ وَ اِحْسانٍ، وَ سَلامَةٍ وَ اِسْلامٍ. اَللَّهُمَّ صَلِّ عَلى‏ مُحَمَّدٍ وَ  الِهِ، وَ اجْعَلْنا مِنْ اَرْضى‏ مَنْ طَلَعَ عَلَيْهِ، وَ اَزْكى‏ مَنْ نَظَرَ اِلَيْهِ، وَ اَسْعَدَ مَنْ تَعَبَّدَ لَكَ فيهِ، وَ وَفِّقْنا فيهِ لِلتَّوْبَةِ، وَ اعْصِمْنا فيهِ  مِنَ الْحَوْبَةِ، وَ احْفَظْنا فيهِ مِنْ مُباشَرَةِ مَعْصِيَتِكَ، وَ اَوْزِعْنا فيهِ شُكْرَ نِعْمَتِكَ، وَ اَلْبِسْنا فيهِ جُنَنَ الْعافِيَةِ، وَ اَتْمِمْ عَلَيْنا بِاسْتِكْمالِ طاعَتِكَ فيهِ الْمِنَّةَ، اِنَّكَ الْمَنَّانُ الْحَميدُ، وَ صَلَّى اللَّهُ عَلى‏ مُحَمَّدٍ وَ الِهِ الطَّيِّبينَ الطّاهِرينَ.

» :ترجمهدعاى آن حضرت هنگامى که به ماه نو نگاه مى ‏کرد» اى آفریده مطیع، اى - رونده کوشا و شتابان، اى رفت - و آمد کننده در منازل معین شده، اى متصرف در چرخ گردان تدبیر، ایمان آوردم به آن کس که به سبب تو تاریکی ها را روشن کرد، و آنچه را که به سختى مى‏ توان یافت آشکار فرمود، و تو را علامتى از علائم چیرگى و استیلاى خود، و نشانى از نشانه ‏هاى قدرت خویش قرار داد، و تو را گاهى به نقص و گاهى به کمال، و وقتى به طلوع و زمانى به غروب، و حالتى پر نور و حالتى گرفته مسخر خویش نمود، در تمام این احالات فرمانبردار اویى، و به سوى اراده ‏اش شتابانى، منزه است او، چه عجیب است تدبیرى که در حق تو به کار برده، و چه دقیق است آنچه درباره تو انجام داده، تو را کلید ماهى نو براى برنامه ‏اى نو ساخته، پس از پروردگار که ربّ من و توست، و آفریننده من و توست، و مهار مقدّرات من و تو در کف قدرت اوست، و صورتگر من و صورتگر توست مى ‏خواهم که بر محمد و آلش درود فرستد، و تو را ماه برکتى قرار دهد که گذشت روزگاران آن را از بین نبرد، و ماه پاکیى که گناهان آن را آلوده ننماید، هلال ایمنى از آفات، سلامتى از زشتىها، هلال خوش طالعى برکنار  از نحسى، و میمنت بدون گرفتارى، و آسایش بدون دشوارى، و خیر بدون شرّ، هلال ایمنى و ایمان، و نعمت و احسان، و سلامت و اسلام باشد. بارالها بر محمد و آلش درود فرست، و ما را از خشنودترین (یاپسندیده ‏ترین) کسانى قرار ده ‏که این ماه برآنان طلوع کرده، و پاکیزهترین کسانى‏ که به ‏آن نظر نموده، و سعادتمندترین کسانى که در آن به بندگى تو کوشیده، و ما را در این ماه توفیق توبه عنایت کن، و از گناه حفظ فرما، و از دست زدن به نافرمانیت بازدار، و اداى شکر نعمتت را به ما ارزانى‏ دار، و لباس هاى عافیت و سلامت بر ما بپوشان، و به سبب انجام طاعت کامل نعمتت - را در این ماه بر ما کامل گردان، زیرا که تو بس بخشنده و ستوده ‏اى، و درود خدا بر محمد و آل پاک و پاکیزهاش باد. صحیفۀ سجادیه ص 182، مصباح کفعمی ص 562، بحارالأنوار، ج 55، ص 178 .

نقل است اگر کسی دسترسی به دعای فوق را نداشت و یا فرصت یا حوصله قرائت آن را نداشت أقلّش آن است که سه مرتبه بگوید اللّهُ اَکْبَر و سه مرتبه لا إلهَ الَّا الْلّه و سپس بگوید: اَلْحَمْدُ لِلّهِ الَّذى أذْهَبَ شَهْرَ کَذا وَ جاءَ بِشَهْرِ کَذا.

دوم: خواندن هفت مرتبه سوره حمد براى دفع درد چشم.
سوم: اندكى پنير خوردن، چه روايت شده : هركه خود را به خوردن آن در اول هر ماه مقيّد كند، اميد است در آن ماه حاجتش ردّ نشود.
چهارم: در شب اوّل دو ركعت نماز بجا آورد، در هر ركعت پس از سورۀ حمد سورۀ انعام را بخواند، و از خدا بخواهد او را از هر ترس و دردى ايمن گرداند، و در آن ماه حادثه ­اى را نبيند كه ناپسند او باشد.
پنجم: در روز اوّل دو ركعت نماز بجا آورد، در ركعت اول پس از سورۀ حمد سى مرتبه سورۀ توحيد، و در ركعت دوم بعد از سورۀ حمد سى مرتبه سورۀ قدر بخواند و پس از نماز صدقه بدهد، چون چنين كند، سلامتی‌اش را در آن ماه از خدا خريده است.
و از بعضى روايات استفاده می‌شود، كه پس از نماز بخواند: بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ، وَ مَا مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ إِلّا عَلَى اللَّهِ رِزْقُهَا وَ يَعْلَمُ مُسْتَقَرَّهَا وَ مُسْتَوْدَعَهَا كُلٌّ فِي كِتَابٍ مُبِينٍ.
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ، وَ إِنْ يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلا كَاشِفَ لَهُ إِلّا هُوَ، وَ إِنْ يُرِدْكَ بِخَيْرٍ فَلا رَادَّ لِفَضْلِهِ، يُصِيبُ بِهِ مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ، وَ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ.
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ، سَيَجْعَلُ اللَّهُ بَعْدَ عُسْرٍ يُسْراً، مَا شَاءَ اللَّهُ لا قُوَّةَ إِلّا بِاللَّهِ، حَسْبُنَا اللَّهُ وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ، وَ أُفَوِّضُ أَمْرِي إِلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ بَصِيرٌ بِالْعِبَادِ، لا إِلَهَ إِلّا أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ، رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنْزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ، رَبِّ لا تَذَرْنِي فَرْداً وَ أَنْتَ خَيْرُ الْوَارِثِينَ.

ترجمه: به نام خدا كه رحمتش بسيار و مهربانی‌اش هميشگى است، هيچ جنبنده‌اى در زمين نيست، مگر اينكه روزى او بر خدا است و قرارگاه و امانگاهش را خدا می داند، همه اينها در كتابى روشن است.
به نام خدا كه رحمتش بسيار و مهربانی‌اش هميشگى است، اگر خدا به تو زيانى رساند، جز او كسى برطرف كننده آن نيست، و اگر خيرى را براى تو بخواهد، فضل او را بازگرداننده‌اى نيست، آن را به هركس از بندگانش بخواهد می‌رساند، و او آمرزنده و مهربان است.
به نام خدا كه رحمتش بسيار و مهربانی‌اش هميشگى است، خدا به زودى پس از دشوارى آساني قرار می‌دهد، آنچه خدا خواست همان شود، نيرويى نيست مگر به خدا، خدا ما را بس است و نيكو كارگشايى است، كارم را به خدا وامی‌گذارم كه خدا بيناى به بندگان است، معبودى جز تو نيست، من از ستم كاران بودم، پروردگارا من به آنچه از خير برايم فرود آرى نيازمندم، پروردگارا مرا تنها مگذار كه تو بهترين وارثانى « زادالمعاد ص 286، « بحارالأنوار ج 94ص 134، مستدرک الوسائل ج 3 ص 349»

ششم روزه: از امورى که بر آن تأکید شده، سه روز روزه گرفتن در هر ماه است. مرحوم «علّامه مجلسى»(رحمة‌الله) در «زادالمعاد» می‌گوید: مطابق مشهور، این سه روز، پنجشنبه اوّل ماه و پنجشنبه آخر ماه و چهارشنبه اوّل از دهه وسط ماه است.

منبع: فیض العلام فی عمل الشهور و وقایع الأیام ومفاتیح الجنان حاج شیخ عباس قمی

 

***************************************

ب 2) اعمال اختصاصی ماه ربیع الأول:

شب و روز اوّل ماه:

این شب به نام «لیلة المبیت» است، در این شب یک حادثه مهمّ تاریخی واقع شد و آن این که در سال سیزدهم بعثت، رسول خداصَلَّیَ‌الله‌عَلَیهِ‌وَآلِهِ از مکّه به قصد هجرت به سوی مدینه، از شهر خارج شد و در «غار ثور» پنهان گردید و امیر مؤمنان علی علیه‌السلام برای اغفال دشمنان، فداکارانه در بستر رسول خداصَلَّیَ‌الله‌عَلَیهِ‌وَآلِهِ خوابید و آیه شریفۀ «وَ مِنَ النّاسِ مَنْ یَشْرِی نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللّهِ وَ اللّهُ رَئُوفٌ بِالْعِبادِ؛ بعضی از مردمِ (با ایمان و فداکار) جان خود را در برابر خشنودی خدا می فروشند و خداوند نسبت به بندگان مهربان است «در حقّ آن حضرت نازل شد؛ لذا روزه گرفتن به شکرانه سلامتی پیامبر اعظم و امیرمؤمنان از گزند کفار و مشرکان و خواندن زیارت پیامبرصَلَّیَ‌الله‌عَلَیهِ‌وَآلِهِ و علیعلیه‌السلام در این توصیه شده است.

مرحوم سیّد بن طاووس، در کتاب اقبال الأعمال دعای زیر را از کتاب المُخْتَصَرِ مِنَ الْمُنْتَخَب‌ براى این روز نقل کرده است:

اللّهُمَ‏ لا إِلهَ‏ إِلَّا انْتَ‏، يا ذَا الطَّوْلِ‏ وَ الْقُوَّةِ، وَ الْحَوْلِ وَ الْعِزَّةِ، سُبْحانَكَ ما أَعْظَمَ وَحْدانِيَّتَكَ، وَ أَقْدَمَ صَمَدِيَّتَكَ، وَ أَوْحَدَ إِلهِيَّتَكَ، وَ أَبْيَنَ رُبُوبِيَّتَكَ، وَ أَظْهَرَ جَلالَكَ، وَ أَشْرَفَ بَهاءَ آلائِكَ، وَ أَبْهى كَمالَ صَنائِعِكَ‏، وَ أَعْظَمَكَ فِي كِبْرِيائِكَ، وَ أَقْدَمَكَ فِی سُلْطانِكَ، وَ أَنْوَرَكَ فِي أَرْضِكَ وَ سَمائِكَ، وَ أَقْدَمَ مُلْكَكَ، وَ أَدْوَمَ عِزَّكَ، وَ أَكْرَمَ عَفْوَكَ، وَ أَوْسَعَ حِلْمَكَ، وَ أَغْمَضَ عِلْمَكَ، وَ أَنْفَذَ قُدْرَتَكَ، وَ أَحْوَطَ قُرْبَكَ. أَسْأَلُكَ بِنُورِكَ الْقَدِيمِ، وَ أَسْمائِكَ الَّتِي كَوَّنْتَ بِها كُلَّ شَيْ‏ءٍ، أَنْ تُصَلِّیَ عَلى‏ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، كَما صَلَّيْتَ وَ بارَكْتَ وَ رَحِمْتَ وَ تَرَحَّمْتَ عَلى‏ إِبْراهِيمَ وَ آلِ إِبْراهِيمَ‏ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ، وَ أَنْ تَأْخُذَ بِناصِيَتِی إِلى‏ مُوافَقَتِكَ، وَ تَنْظُرَ إِلَيَّ بِرَأْفَتِكَ وَ رَحْمَتِكَ وَ تَرْزُقَنِي الْحَجَّ إِلى‏ بَيْتِكَ الْحَرامِ، وَ انْ تَجْمَعَ بَيْنَ رُوحِي وَ أَرْواحِ أَنْبِيائِكَ وَ رُسُلِكَ، وَ تُوصِلَ الْمِنَّةَ بِالْمِنَّةِ، وَ الْمَزِيدَ بِالْمَزِيدِ، وَ الْخَيْرَ بِالْبَرَكاتِ، وَ الإِحْسانَ بِالإِحْسانِ، كَما تَفَرَّدْتَ بِخَلْقِ ما صَنَعْتَ، وَ عَلى‏ مَا ابْتَدَعْتَ وَ حَكَمْتَ وَ رَحِمْتَ.

فَأَنْتَ الَّذِي لا تُنازَعُ فِي الْمَقْدُورِ، وَ أَنْتَ مالِكُ الْعِزِّ وَ النُّورِ، وَسِعْتَ كُلَّ شَيْ‏ءٍ رَحْمَةً وَ عِلْماً، وَ أَنْتَ الْقائِمُ الدَّائِمُ الْمُهَيْمِنُ الْقَدِيرُ. إِلهِي لَمْ أَزَلْ سائِلًا مِسْكِيناً فَقِيراً إِلَيْكَ، فَاجْعَلْ جَمِيعَ أُمُورِی‏، مَوْصُولًا بِثِقَةِ الاعْتِمادِ عَلَيْكَ، وَ حُسْنِ الرُّجُوعِ إِلَيْكَ، وَ الرِّضا بِقَدَرِكَ، وَ الْيَقِينِ بِكَ، وَ التَّفْوِيضِ إِلَيْكَ.

سُبْحانَكَ لا عِلْمَ لَنا إِلَّا ما عَلَّمْتَنا إِنَّكَ أَنْتَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ، سُبْحانَهُ، بَلْ لَهُ ما فِی السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ كُلٌّ لَهُ قانِتُونَ، سُبْحانَكَ فَقِنا عَذابَ النّارِ، سُبْحانَكَ تُبْتُ إِلَيْكَ وَ أَنَا أَوَّلُ الْمُؤْمِنِينَ، سُبْحانَكَ أَنْتَ وَلِيُّنا مِنْ دُونِهِمْ، سُبْحانَ اللَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ.

سُبْحانَ اللَّهِ وَ ما أَنَا مِنَ الْمُشْرِكِينَ، سُبْحانَ اللَّهِ عَمّا يُشْرِكُونَ، سُبْحانَ الَّذِي أَسْرى‏ بِعَبْدِهِ لَيْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى الَّذِي بارَكْنا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آياتِنا إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ، فَسُبْحانَ اللَّهِ حِينَ تُمْسُونَ وَ حِينَ تُصْبِحُونَ‏، وَ لَهُ الْحَمْدُ فِی السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ عَشِيًّا وَ حِينَ تُظْهِرُونَ. يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَ يُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَ يُحْیِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها وَ كَذلِكَ تُخْرَجُونَ، سُبْحانَهُ وَ تَعالى‏ عَمَّا يُشْرِكُونَ، سُبْحانَهُ وَ تَعالى‏ عَمّا يَقُولُونَ عُلُوّاً كَبِيراً.

سُبْحانَ رَبَّنا إِنْ كانَ وَعْدُ رَبِّنا لَمَفْعُولًا، سُبْحانَ الَّذِي بِيَدِهِ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيْ‏ءٍ وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ، سُبْحانَهُ بَلْ عِبادٌ مُكْرَمُونَ، سُبْحانَهُ هُوَ اللَّهُ الْواحِدُ الْقَهّارُ، سُبْحانَ رَبِّنا إِنَّا كُنّا ظالِمِينَ، سُبْحانَ رَبِّكَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمّا يَصِفُونَ، وَ سَلامٌ عَلَى الْمُرْسَلِينَ، وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ. اللَّهُمَّ صَلِّ عَلى‏ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَرِّفْنا بَرَكَةَ هذَا الشَّهْرِ وَ يُمْنَهُ، وَ ارْزُقْنا خَيْرَهُ وَ اصْرِفْ عَنّا شَرَّهُ، وَ اجْعَلْنا فِيهِ مِنَ الْفائِزِينَ، بِرَحْمَتِكَ يا أَرْحَمَ الرَّاحِمِين‏

روز دهم:

روز ازدواج رسول خداصَلَّیَ‌الله‌عَلَیهِ‌وَآلِهِ با حضرت خدیجه کبری علیهاالسلام است در حالی که رسول خداصَلَّیَ‌الله‌عَلَیهِ‌وَآلِهِ 25 ساله بود و حضرت خدیجه 40 ساله. به همین مناسبت روزه این روز به عنوان شکرگزاری مستحب شمرده شده است. اقبال الأعمال، صفحه 599

روز دوازدهم: در این روز دو رکعت نماز مستحب است که در رکعت اوّل بعد از حمد، سه مرتبه سورۀ «قل یا ایّها الکافرون» و در رکعت دوم بعد از حمد، سه مرتبه سورۀ «توحید» خوانده شود. همچنین روزه گرفتن در این روز توصیه شده است.

روز هفدهم: همان گونه که قبلا گفته شد این روز مطابق نظر مشهور علماى امامیّه، روز ولادت رسول خداصَلَّیَ‌الله‌عَلَیهِ‌وَآلِهِ و همچنین میلاد امام صادق علیه‌السلام است و روز بسیار مبارکى است و داراى اعمالى می‌باشد:

1) غسل به نیت روز هفدهم ربیع الأول فلاح السائل، صفحه 61

2) روزه; که براى آن فضیلت بسیار نقل شده است، از جمله در روایاتى از ائمّه معصومین(علیهم السلام)آمده است: کسى که این روز را روزه بدارد، خداوند براى او ثواب روزه یکسال را مقرّر می‌فرماید. اقبال الأعمال، صفحه 603

3) دادن صدقه، احسان نمودن و خوشحال کردن مؤمنان و به زیارت مشاهد مشرّفه رفتن. اقبال الأعمال، صفحه 603

4) زیارت رسول خداصَلَّیَ‌الله‌عَلَیهِ‌وَآلِهِ از دور و نزدیک; در روایتى از آن حضرت آمده است: هر کس بعد از وفات من، قبرم را زیارت کند مانند کسى است که به هنگام حیاتم به سوى من هجرت کرده باشد، اگر نمى توانید مرا از نزدیک زیارت کنید، از همان راه دور به سوى من سلام بفرستید (که به من می‌رسد) اقبال الأعمال، صفحه 604

5) زیارت امیر مؤمنان، علىعلیه‌السلام نیز در این روز مستحب است با همان زیارتى که امام صادقعلیه‌السلام در چنین روزى کنار ضریح شریف آن حضرتعلیه‌السلام وى را زیارت کرد. اقبال الأعمال، صفحه 608

6) تکریم، تعظیم و بزرگداشت این روز بسیار بجاست، مرحوم «سیّد بن طاووس»، در اقبال، در تکریم و تعظیم این روز به خاطر ولادت شخص اوّل عالم امکان و سرور همه ممکنات حضرت نبىّ اکرمصَلَّیَ‌الله‌عَلَیهِ‌وَآلِهِ سفارش بسیار کرده است.