امام حسن عسگری (ع) :: لَيْسَ مِنَ الْأَدَبِ إِظْهَارُ الْفَرَحِ عِنْدَ الْمَحْزُون‏ ‏

اظهار شادى در حضور فرد غمگين دور از ادب و انسانيّت است‏

تحف العقول ص : 486

خانه :: منویات بزرگان

توصیه های شیخ عباس قمی به مداحان (3)

موضوع : توصیه های اخلاقی
شخصیت : حاج شیخ عباس قمی

5 ـ در ذکر مصائب زیاده روی نکنید : سزاوار است ( بويژه در غيرايام عاشورا) حالتهاى روحى مردم رامراعات نمايد به اندازه اى ذكر مصيبت نمايد كه دلها رميده نشود و گفتار ها سست نگردد. على علیه السلام  میفرماید: اِنَّ اللّهَ اِخْتارَ لَنا شيعَةً يَنْصُرُونَنا وَ يَفْرَحُونَ بِفَرَحِنا وَ يَحْزَنُونَ لِحُزْنِنا.: خداوند براى ما، شيعيان و پيروانى برگزيده است كه ما را يارى مى كنند، با خوشحالى ما خوشحال مى شوند و در اندوه و غم ما، محزون مى گردند. (غررالحكم ، ج 1، ص 235)

6 ـ هر مصیبتی  را بازگو  نکنید : مثـلا مصيبت هاى بسيـار فجيـع و دلخـراش را بر زبـان نياورید.  محدث فاضل، مورخ متبحر، ميرزا هادى خراسانى نجفى ، ايدالله، برايم نقل كرد که در عالم خـواب ديدم : گويا در يكى از حجره هاى صحن اميرالمومنـين علیه السلام  هستم و همه ی امامـان معصـوم علیه السلام  يا بيشتر آنان، در آن مجلس نشسته اند و مردى از اهل منبر براى آنان روضه مى خواند، تا اینکه  گفتارش به اينجا رسيد كه : شمر به سكينه گفت : اى دختر خارجى ! ديدم حضرت اميرعلیه السلام از اين سخن او  ناراحت شد و به سختى روى درهم كشيد و رنگ چـهره آن حضرت تغيير كرد. چون چنين ديدم به آن مرد روضه خوان اشاره كردم و گفتم : بس كن ! حال امير المومنين علیه السلام  را نمى بينى .


اميرالمومين علیه السلام  فرمود: آن سخن هم كه ديروز خودت گفتى كمتر از اين نبود. به يادم آمد كه من ديروز مصيبت آويختن سرابوالفضل را از سينه اسب، خوانده بودم عذر خواستم و توبه كردم .

7ـ  از تند خوئی بپرهیزیدو میانه رو باشید : با مردم به نرمى و مدارا رفتار كنید كه نرمى در همه كارها اصلى است اساسى و بزرگ مخصوصاً  برای شمائی که پرچم دار دین هستید. در پايان وصيت خضر به حضرت موسى علیه السلام  آمده است : هيچ كس را برگناهى سرزنش مكن. دوست ترين كارها نزد خداى تعالى سه چيزاست :ميانه روى به هنگام توانگرى ، گذشت در توانايى و نرمى  بر كيفر با بندگان خدا.

بدانید در روایت است که : هركس در دنيا به ديگرى نرمى كند، خداوند در آخرت با او نرمى و مدارا كند.( كشف المحجه , .۱۰۹)

در اين زمينه نبی مکرم اسلام صلی الله علیه و آله وسلم به علی علیه السلام  میفرمایند : يَا عَلِيُّ إِنَّ هَذَا الدِّينَ مَتِينٌ فَأَوْغِلْ فِيهِ بِرِفْقٍ وَ لَا تُبَغِّضْ إِلَى نَفْسِكَ عِبَادَةَ رَبِّكَ إِنَّ الْمُنْبَتَّ يَعْنِي الْمُفْرِطَ لَا ظَهْراً أَبْقَى . رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند اى على اين دين استوار و محكم مى‏ باشد با نرمى و آرامش وارد شويد، و نفس خود را از روى كراهت و بى‏ميلى به عبادت وادار نكن كه تو را دشمن خواهد گرفت. ( بحار الأنوار ج68 ص 214)

لذا توصیه بزرگان این است که  دين متين و محكم است، دراو با نرمى داخل شويد. عبادات خدا را بر نفستان ناگوار مكنید چرا که  شتابنده در سفر خواهد ماند، نه راه به جايى خواهد برد  و نه مركبى براى او خواهد ماند.  اين معنا را سعدى شيرازى چنين بيان كرده است :

به چشم خويش ديـدم در بيابان        كه آهسته سبـق بُرد از شتـابان

سمنـد باد پـا از تك فـرو مـاند        شتربان همچنان آهسته مى راند