امام حسن عسگری (ع) :: أَشَدُّ النَّاسِ اجْتِهَاداً مَنْ تَرَكَ الذُّنُوب ‏

سخت‏ كوش‏ ترين مردم كسى است كه گناهان را ترك كند

تحف العقول ص : 486

خانه :: منویات بزرگان

منصب مقدس مداحی را پاس بداریم

موضوع : اصول مداحی
شخصیت : حضرت آیت الله العظمی خامنه ای

منصب مداحی اهل بیت علیه السلام  افتخاری است که نصیب هر کسی نمی شود و این منصب یکی از جایگاه های کهف الوری ائمه است که اگر بتوانیم مخلصانه و بی ریا به خدمت بپردازیم همیشه در این سایه ی امن الهی باقی خواهیم ماند و از هرگونه آسیب و گزندی در امان خواهیم بود، اما شیطان رجیم همواره سعی کرده به طرق مختلف ما را از این سایه ی امن الهی خارج کند؛ که یکی از راه های آن؛ خدشه وارد کردن به اخلاص مداحان گرانقدر است. متأسفانه بعضی از مداحانی که آشنائی کافی با احادیث ائمه و احکام و نظرات مراجع ندارند فریب شیطان را خورده و گاهی مواقع با تعیین مبلغ برای مداحی خود به ساحت مقدس مداحی خدشه وارد کرده و موجب رنجش مردم و حتی گاهی مواقع موجب بدبینی آنها به این نوکران مخلص اهل بیت علیه السلام  میشوند.


لذا برآن شدیم بطور خلاصه مطالبی در این خصوص بیان کنیم. بسیاری از مراجع و بزرگان دین همچون حضرات آیات عظام:  بهجت، صافی گلپایگانی، سیستانی، مکارم شیرازی، فاضل لنکرانی، جواد تبریزی، مقام معظم رهبری و دیگر مراجع  تعیین مبلغ را شایسته و سزوار ندانسته و به مداحان توصیه کرده اند از این امر ناپسند اجتناب ورزند ( سلسه کتب آموزش مداحی ج 1 ص 484  و آسیب شناسی مداحی ص 66 و کتب استفتاءات مراجع عظام )  البته بعضی از مراجع و علما واکنش شدیدتری برای این موضوع داشته و پول آن را حلال نمی دانند برای نمونه مرحوم محدث نوری ( استاد شیخ عباس قمی و صاحب کتاب ارزشمند مستدرک الوسائل) در صفحات 25 تا 65 کتاب لؤلؤ و مرجان  بطور مفصل و با استناد به آیات و روایات مستند ضمن تقبیح این عمل ناشایست و سرزنش سخت کسانی که به این امر مبادرت ورزیده اند مینویسد نام این افراد دیگر در دفتر ذاکران  و مداحان اهل بیت ثبت نخواهد شد بلکه در دفتر تجار و کاسبان به ثبت خواهد رسید.ما در اینجا بدون هیچ گونه توضیح بیشتری به سه حدیث اشاره میکنیم.

1. قال الباقر علیه السلام : يَا أَبَا النُّعْمَانِ لَا تَسْتَأْكِلْ بِنَا النَّاسَ فَلَا يَزِيدَكَ اللَّهُ بِذَلِكَ إِلَّا فَقْرا؛ای ابانعمان به وسیله ما مال مردم را مخورکه خدای تعالی به این کسب، برای تو جُز فقر و پریشانی را نیفزاید. ( لؤلؤ ومرجان 29؛ امالی شیخ مفید 182 )

2. قال الصادقعلیه السلام  : مَنْ اَرادَ الحَدیثُ المَنْفَعَة الدُنْیا لََمْ یَکُنْ لَهُ فِی الآخِرَة نَصيْب و ... ؛ هرکس قصد کند از حدیث (یعنی از یاد گرفتن و نقل آن از برای دیگران) منفعت دنیویّه را که به وسیله آن مالی به دست آورد، برای او در آخرت حظّ و نصیبی نخواهد بود و ... ( لؤلؤ ومرجان 27؛ اصول کافی ج 1 ص 46 )

 3. قال الحسین علیه السلام  : ... وَفِرْقَةٌ أَحَبُّونَا وَسَمِعُوا كَلَامَنَا وَلَمْ يُقَصِّرُواعَنْ فِعْلِنَا لِيَسْتَأْكِلُوا النَّاسَ بِنَا فَيَمْلَأُ اللَّهُ بُطُونَهُمْ نَاراً يُسَلِّطُ عَلَيْهِمُ الْجُوعَ وَ الْعَطَشَ و ... ؛ ... و فرقه‌ای دوست داشتند ما را و سخنان ما را شنیدند و در کردارهای ما کوتاهی نکردند به جهت اینکه به سبب ما اموال مردم را بخورند؛ پس پُر خواهد کرد خدای تعالی شکم‌های ایشان را از آتش جهنّم، پُرکند و مسلّط کند بر ایشان تشنگی و گرسنگی را و ... ( لؤلؤ ومرجان 30؛ تحف العقول 513 )

البته این بدان معنا نیست که اگر صاحبان مجالس به تمایل خود و به هر اندازه که تمایل داشته باشند مبلغی را به عنوان هدیه پرداخت نمایند اشکال دارد، بلکه طلب پول کردن و به نیت دریافت پول مداحی کردن صحیح نیست هر چند هیچ گاه این نیت را به زبان نیاوریم.